Tiền Thân Của Thôi Miên: Mesmer và Nhân Điện (Mesmerism)

Người ta nói rằng thôi miên bắt nguồn từ nhân điện. Thực ra điều này chỉ đúng một phần, bởi vì thôi miên ngày nay khác rất xa với nhân điện, mặc dù nhân điện xuất hiện trước. Thậm chí lúc sơ khai chưa có từ thôi miên (Hypnosis) người ta vẫn gọi thôi miên là nhân điện (Mesmerism), một phương pháp trị liệu rất hiệu quả thời bấy giờ. Đặt theo tên của người sáng lập và hoàn thiện nó: vào thế kỷ 18.

Franz Anton Mesmer (1734-1815) sinh ngày 23 tháng 5. Ông là một bác sĩ người Đức. Ông sử dụng một thứ năng lượng ông gọi là ‘chất lỏng vũ trụ’ (Etherial Fluid) để thanh tẩy bệnh nhân, đa số là nữ. Cách thức trị liệu của ông chẳng giống tí nào với thôi miên cả.

Cách thức của ông là vận dụng năng lượng để gây ra tác dụng thanh tẩy trên bệnh nhân. Kỹ thuật của ông là khều nhẹ lên ‘vùng năng lượng’ của bệnh nhân và nói thật ít hoặc thậm chí không nói gì cả.

Ngược lại thôi miên hiện đại không hề liên quan gì đến việc truyền đạt năng lượng gì cả, mà dùng lời nói – lời khơi dẫn – để đưa đối tượng vào trạng thái thôi miên.

Từ đầu thập niên 1950, thôi miên truyền thống đã phân ra nhiều nhánh và bây giờ được biết đến với cái tên ‘kỹ thuật thôi miên Ericksonian’ đặt theo tên bác sĩ tâm thần học  Milton Erickson.

Hơn 3000 cuộc nghiên cứu khoa học về nhân điên. Mesmer đệ trình cả một luận án tiến sĩ về nhân điện và được chấp nhận.

Tiếp bước Mesmer là bác sĩ người Anh James Braid, người đặt ra chữ ‘thôi miên’ (Hypnosis), và nhà phẫu thuật James Esdaile, người đã dùng nhân điện thay cho thuốc gây tê/mê trong 1700 cuộc phẫu thuật. Ông viết trong tác phẩm của mình: “Nhân điện không chỉ đơn thuần là sự tưởng tượng, bởi người tưỡng tượng giỏi nhất thế giới cũng không thể chịu đựng nỗi đau đớn cùng cực khi bị cưa cắt qua thịt xương trong  trong cuộc  phẫu thuật ‘tháo chi’, cắt bỏ chân tay.

Khi còn là sinh viên y khoa của trường đại học Vienna, ông rất hứng thú về những bài viết của nhà thiên văn học Maximilian Hehl (1720-1792) và bác sĩ Paracelsus (1493 -1541). Ông tìm cách lý luận rằng sức mạnh của các hành tinh trong vũ trụ ảnh hưởng đến sức khỏe con người qua một thứ chất lỏng vi tế. Một người bạn thiên văn học nổi tiếng của ông Maximilian Hehl (1720-1792), dùng từ trường nam châm để trị bệnh. Mesmer cũng dùng mốt khúc sắt nam châm để thử nghiệm.

Ông tin rằng tất cả mọi người đều sở hữu một năng lực từ trường. Từ trường này nối kết mọi người lại với nhau dù xa đến đâu. Phần lớn lý thuyết và cả luận án tiến sĩ của ông đều dựa vào tác phẩm của Richard Mead (1673-1754). Mead lý luận rằng trọng lực tạo nên hiện tượng thủy triều lên xuống, cũng có thể tác động đến lượng nước trong con người. Cơ thể con người chứa đến hơn 80% là nước’.

Luận án tiến sĩ của ông có tựa đề là: ‘Ảnh hưởng của các hành tinh trên cơ thể con người’ (the influence of planets on the human body). Đây là một luận án về thiên văn học nhưng nhiều người hiểu lầm đây là luận án về chiêm tinh (Aastrology), trong khi ông rất ghét chiêm tinh. Ông cho đó chỉ là thứ lừa bịp không hơn không kém. Luận án của ông khảo sát về sự tác động của ảnh hưởng từ trường trên con người. Ông gọi đó là ‘từ trường ‘thú vật’’ (‘Animal’ magnetism). Con người cũng là một loài thú thông minh nhất trong các loài thú trên quả địa cầu này. Về sau người dịch lại là ‘nhân điện’ vì chỉ khảo sát trên con người. Điện là điện từ trường, điện của nam châm.

Mesmer chỉ là một trong rất nhiều bác sĩ trị bệnh bằng nhân điện. Nhưng chính ông đã tái thiết kế cách trị liệu của riêng mình. Ông đặt một cái đĩa có từ trường nam châm lên mạn sường bệnh nhân và trị liệu thành công (1773). Không may cái đĩa này đã không còn nữa, không ai biết chúng cấu tạo như thế nào. Nhưng vào thập niêm 1980 nhiều loại đĩa từ trường như thế do Nhật sản xuất cũng trị bệnh được. Một phương pháp trị bệnh bằng cách áp dụng một dòng điện nhẹ lên xương cho các bệnh nhân bị nứt xương và loét xương đã được y học và khoa học chứng minh là làm cho xương mau lành hơn rất nhiều.

Lúc đó, một  người bạn trước đây của ông, Maximillian Hehl, một giáo sư về chiêm tinh và thiên văn cũng tự cho mình là tác giả của các đĩa đó. Ông thắng cuộc nhưng không may lại vướng vào một cuộc tranh chấp trị liệu cho một cô bé bị mù.

Vào khoảng 1770 và 1775, ông và nhiều bác sĩ khác chứng kiến J.J. Gassner chữa lành bệnh bằng cách chỉ cần khều bệnh nhân mà không dùng nam châm. Từ đó ông cho rằng cơ thể con người có từ trường, và từ trường đó tác động giữa con người với nhau. Thế là ông bỏ luôn các dụng cụ nam châm. Ông rời Vienna qua Pháp (1778), mở một phòng mạch rất đông khách ở lâu đài Vendôme. Ông trở nên nổi tiếng ở Paris nhờ cách trị liệu độc đáo của mình. Các bệnh nhân của ông cũng chứng thực điều đó, kể cả những người bị bại liệt. ông sáng chế ra nhiều dụng cụ và cách trị bệnh. Những dụng cụ đó ngày nay không còn nữa.

Ở Paris ông tham gia trung tâm ái hữu Vienna và có rất nhiều bạn bè, có cà nhạc sĩ Mozart. Ông còn tham gia nhiều hội đoàn khác và đào tạo đến 300 đệ tử. Các đệ tử này về sau hoạt động trong 40 hội đoàn khác nhau trên khắp nước Pháp. Ông trở nên nổi tiếng và giàu có. Năm 1785, một đệ tử của ông đã công bố bí kíp của ông

Ông chế tạo ra những cái ‘chum’ từ trường’, trong đó chứa nhiều thứ kim loại và thủy tinh nhằm thu hút nhân điện và truyển qua chữa trị cho bệnh nhân. Các bệnh nhân ngồi xung quanh cái chum, tay nắm cây roi bằng kim loại, thủy tinh hay dây đồng từ trong chum ló ra. Nhiều bệnh nhân được chữa lành, nhất là những bệnh nhân tâm thần. Khởi đầu thì ông chuyển các bệnh nhân đó qua cho các bác sĩ khác. Khi những bác sĩ đó ‘pó tay’ thì ông mới nhận. Kỹ thuật làm những cái chum đó cũng bị thất truyền.

Những bệnh gì được chữa trị thành công và tại sao vẫn còn là một ẩn số đến ngày nay. Tài liệu chỉ ghi lại là những bệnh nhân đó trải qua những ‘chấn động đau đớn cơ bắp’ đến ‘lỡ khóc lỡ cười’, nhiều khi bất tỉnh, hôn mê. Nhiều người không có bệnh tật gì rõ ràng cũng tham dự cho biết ‘cảm giác mạnh, cảm giác của những trạng thái xuất thần.

Bác sĩ Charles d’Eslon rất có tiếng tăm và vai vế hợp tác với Mesmer và được Mesmer chữa trị chứng đau nhức, nhưng sau đó d’Eslon tách ra hành nghề riêng

Năm 1780, d’Eslon yêu cầu hội đồng y khoa kiểm tra cách thức trị liệu của Mesmer. Lời yêu cầu bị từ khước. Công chúng ủng hộ Mesmer dấy lên thành cao trào.

Năm 1781, nhà vua tuyên thưởng cho Mesmer số tiền rất lớn và sẽ chu cấp hàng tháng nữa nếu Mesmer chịu mở trường và truyền lại bí quyết trị liệu. Lúc đầu ông từ chối nhưng sau đó nhận lời với đòi hỏi cao hơn.

Sau nhiều thăng trầm, Mesmer qua Luân Đôn (London), rồi qua Áo, qua Ý … Cuối cùng trở về ngôi làng gần nơi mình sinh ra, sống một đời sống ẩn dật, trong khi nhân điện được bành  trướng trên khắp nước Đức. Năm 1812, giáo sư Karl Christian Wolfart (1778-1832) từ Bá Linh (Berlin), theo yêu cầu của chính phủ, đến gặp Mesmer để học bí quyết trị bệnh.

Ông qua đời ngày 5 tháng 3 năm 1815 với nụ cười trên môi.

Ngày nay, nhiều kỹ thuật nhân điện đã được tái thiết. Nhiều nhà nhân điện trị liệu song hành với thôi miên. Người ngoài nhìn vào cách trị liệu của nhân điện sẽ không hiểu nó tác dụng hay hiệu quả chổ nào. Chỉ có những nghiến cứu của y học và khoa học mới chứng thực điều đó.

Việc thực hành nhân điện ngày nay không phổ biến bằng thôi miên.